Trong vài năm trở lại đây, SpaceX đã trở thành một thế lực chủ đạo trong ngành hàng không vũ trụ, thúc đẩy sự quan tâm mạnh mẽ của thị trường. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần chuẩn bị cho biến động lớn của giá cổ phiếu sau khi công ty chính thức niêm yết.
Bloomberg cho biết SpaceX có thể nộp đơn IPO ngay trong tháng này, với mục tiêu định giá vượt mốc 1.75 nghìn tỷ USD. Dự kiến, công ty sẽ lên sàn vào tháng 6, có thể trùng với ngày sinh của Elon Musk hoặc một hiện tượng hiếm là các hành tinh xếp thẳng hàng. SpaceX đặt trụ sở tại Starbase, Texas, và đạt định giá ước tính 1.25 nghìn tỷ USD sau khi tích hợp xAI—công ty trí tuệ nhân tạo của Musk.
Theo báo cáo của Franco Granda, chuyên gia phân tích PitchBook, hiệu suất cổ phiếu SpaceX sau IPO sẽ giống Tesla (TSLA.O), “nhưng biến động còn cao hơn”.
PitchBook dự báo doanh thu SpaceX có thể đạt 150 tỷ USD vào năm 2040, với lợi nhuận điều chỉnh lên tới 95 tỷ USD.
Để so sánh, doanh thu hàng đầu của công ty năm ngoái chỉ khoảng 16 tỷ USD, lợi nhuận khoảng 8 tỷ USD. Trong tương lai, mảng internet vệ tinh Starlink có thể đóng góp khoảng 42 tỷ USD doanh thu hàng năm, hiện là nguồn tạo dòng tiền chính cho SpaceX.
Các dự báo này không bao gồm xAI, công ty đang tiêu tiền nhanh nhưng có khả năng ký thêm hợp đồng với Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ. Các ước tính cũng giả định Tesla và SpaceX vẫn hoạt động độc lập, dù Musk và một số chuyên gia từng bàn về khả năng hợp nhất.
Tháng 11 năm ngoái, Musk đăng trên X: “Các công ty của tôi, khá bất ngờ, đang hướng tới sự hội tụ.”
Granda nhận định, những bài học nhà đầu tư rút ra từ Tesla hoàn toàn áp dụng cho SpaceX. Cả hai đều mang dấu ấn lạc quan công khai đặc trưng của Musk.
Ví dụ, Granda nhắc lại việc Tesla cam kết sản xuất 5.000 xe mỗi tuần vào cuối năm 2017, nhưng rơi vào “địa ngục sản xuất” và không đạt mục tiêu. Đến giữa năm 2018, khi đạt mốc này, giá cổ phiếu lập tức tăng mạnh.
SpaceX cũng gặp nhiều trễ tương tự. Chương trình tên lửa Starship siêu nặng liên tục bị trì hoãn, các dự án tàu vũ trụ khác cũng đối mặt thách thức trong lịch sử công ty. Musk từng đặt năm 2022 là “mốc lý tưởng” cho sứ mệnh lên Sao Hỏa, nhưng đến năm 2026, dự án vẫn còn xa hiện thực.
Tuy nhiên, nhà đầu tư đã quen với các mốc thời gian linh hoạt của Musk.
Vì vậy, khi dự án taxi tự động không kịp tiến độ tháng 12, nhà đầu tư không quá lo ngại. Khi Musk hoàn thành, giá cổ phiếu lại tăng. Granda gọi đây là “sổ tín nhiệm”—nhà đầu tư tính đến sự chậm trễ nhưng vẫn đặt niềm tin vào tầm nhìn tổng thể.
Yếu tố này có thể mang lại lợi ích cho SpaceX. Công ty vừa trì hoãn kế hoạch xây dựng thuộc địa trên Sao Hỏa và đã nộp đơn xin phóng tới một triệu trung tâm dữ liệu lên quỹ đạo, tùy thuộc tiến độ Starship. SpaceX cũng đặt mục tiêu xây dựng thành phố trên mặt trăng.
Sau khi lên sàn, SpaceX phải đáp ứng mục tiêu của Phố Wall đồng thời phát triển xAI và Starlink, có thể tạo ra phản ứng thị trường lớn.
Granda dự báo các tin tức khiến cổ phiếu Tesla dao động 10–15% thì cổ phiếu SpaceX có thể tăng/giảm 20–30%, một phần do tỷ lệ cổ phiếu tự do chỉ khoảng 3,3%.
SpaceX cũng hưởng “phần thưởng Musk”. Dù Tesla gặp khó ở mảng xe điện, phần thưởng này vẫn hỗ trợ giá cổ phiếu. Tuy nhiên, điều đó cũng cho thấy sự phụ thuộc lớn vào Musk.
Chuyên gia Cantor Fitzgerald, Andres Sheppard, từng nhận định:
“Hiện tại, hơn 50% cổ đông cho rằng Tesla là Elon, Elon là Tesla. Nhiều người, thậm chí đa số, trực tiếp gắn thành công của Tesla với thời gian Musk lãnh đạo.”
Báo cáo thường niên của Tesla ghi chú sự phụ thuộc vào Musk và cảnh báo nếu ông buộc phải bán cổ phần, giá cổ phiếu có thể giảm. Musk—người sáng lập SpaceX hơn hai mươi năm trước—hiện sở hữu khoảng 44% công ty, thể hiện mức độ phụ thuộc tương tự.
Granda cho rằng tin xấu từ Tesla có thể tác động đến SpaceX, và ngược lại. Quan điểm chính trị của Musk cũng gây tranh cãi, ảnh hưởng doanh số Tesla. Granda kết luận:
“Với tỷ lệ cổ phiếu tự do thấp, công nghệ còn non trẻ và mức độ ‘rủi ro Musk’ tập trung cao, biến động của SpaceX có thể vượt cả mức biến động lịch sử của Tesla.”





