Chuỗi liên kết của Chainlink: Cơ chế kết nối hợp đồng thông minh và thế giới ngoài chuỗi

Trong lĩnh vực blockchain, oracle machine là hệ thống cung cấp chính xác dữ liệu từ thế giới thực bên ngoài cho hợp đồng thông minh. Oracle machine về cơ bản hoạt động như một middleware quan trọng để lấp đầy khoảng cách thông tin giữa blockchain và thế giới thực, đồng thời là hạ tầng không thể thiếu để duy trì hệ sinh thái ứng dụng phân tán (DApps).

Oracle machine là gì: Hệ thống trung gian thông tin của blockchain

Khi hợp đồng thông minh được thực thi, phần lớn trong số đó cần truy cập dữ liệu bên ngoài. Ví dụ, khi xây dựng hợp đồng thông minh về phái sinh dầu thô trên mạng Ethereum, cần dữ liệu về số lượng giao dịch dầu thô tại một ngày cụ thể. Tuy nhiên, hợp đồng thông minh chỉ giới hạn trong môi trường on-chain, không thể trực tiếp lấy dữ liệu từ bên ngoài. Lúc này, oracle machine phát huy vai trò.

Cụ thể, hợp đồng thông minh sẽ ghi yêu cầu dữ liệu cần thiết vào nhật ký sự kiện (event log). Sau đó, quá trình hoạt động ngoài chuỗi sẽ theo dõi nhật ký này, phân tích nội dung yêu cầu. Sau khi lấy dữ liệu cần thiết qua API bên ngoài, nó sẽ phát tán giao dịch để gửi dữ liệu lên on-chain và thực thi hàm callback của hợp đồng thông minh. Quá trình này giúp hợp đồng thông minh có thể truy cập dữ liệu bên ngoài một cách đáng tin cậy.

Vị thế thị trường của Chainlink và token LINK

Trong lĩnh vực oracle phân tán của ngành blockchain, Chainlink chiếm thị phần lớn nhất. Vai trò của dự án Chainlink là cung cấp dữ liệu từ thế giới thực vào blockchain một cách an toàn và đáng tin cậy nhất. Dự án đã xây dựng hệ sinh thái vòng tròn tích cực dựa trên token LINK thông qua cơ chế khuyến khích kinh tế.

Dữ liệu thị trường token LINK hiện tại (ngày 21/01/2026):

• Giá hiện tại: $12.25
• Thay đổi trong 24h: -2.14%
• Khối lượng giao dịch 24h: $4.32M
• Vốn hóa lưu hành: $8.68B
• Thị phần: 0.38%

Oracle machine của Chainlink được kích hoạt qua việc chuyển token LINK. Token này là hợp đồng thông minh dựa trên ERC677 hoạt động trên mạng Ethereum. Chức năng oracle dựa trên token LINK thuộc dạng mô hình yêu cầu/phản hồi điển hình.

Đổi mới từ tiêu chuẩn ERC677: transferAndCall

Ý tưởng thiết kế phương thức transferAndCall

Vấn đề cốt lõi của oracle machine là người dùng cần thanh toán phí dịch vụ cho nhà cung cấp dịch vụ (oracle). Tuy nhiên, tiêu chuẩn token ERC20 thông thường chỉ có chức năng chuyển đơn thuần, không thể thực hiện yêu cầu dịch vụ cùng lúc với chuyển tiền.

Vì vậy, Chainlink đề xuất tiêu chuẩn ERC677. Tiêu chuẩn này bổ sung phương thức transferAndCall vào ERC20 truyền thống, giúp thực hiện chuyển token và yêu cầu dịch vụ trong một giao dịch duy nhất. Khi người dùng gọi transferAndCall, ngoài việc chuyển token như bình thường, hệ thống sẽ kiểm tra xem địa chỉ nhận có phải là hợp đồng thông minh (không phải tài khoản cá nhân) hay không. Nếu đúng, hàm onTokenTransfer của hợp đồng đó sẽ tự động được gọi.

Thiết kế này giúp tích hợp thanh toán và gọi chức năng, từ đó thực thi logic kinh doanh của oracle machine một cách hiệu quả hơn.

Kiến trúc đa lớp kiểm tra an toàn

Trước khi sử dụng dịch vụ oracle, người dùng cần xác minh độ tin cậy của oracle machine đó. Chainlink cho phép bất kỳ ai cũng có thể tham gia làm nhà cung cấp dịch vụ oracle, điều này tăng tính minh bạch và khả năng xác thực, nâng cao độ tin cậy của hệ thống.

Quy trình xử lý yêu cầu trên on-chain

Cơ chế tiếp nhận yêu cầu của hợp đồng Oracle

Khi người dùng thanh toán phí dịch vụ bằng phương thức transferAndCall để yêu cầu oracle, địa chỉ nhận sẽ là địa chỉ hợp đồng của oracle. Trong hàm onTokenTransfer của hợp đồng Oracle, sẽ thực hiện nhiều bước xác minh:

• Đầu tiên, xác nhận rằng token chuyển là LINK từ hợp đồng LINK (chỉ cho phép onlyLINK). Điều này được thực hiện bằng cách so sánh msg.sender với địa chỉ hợp đồng LINK.
• Tiếp theo, kiểm tra độ dài của dữ liệu (_data) không vượt quá giới hạn.
• Quan trọng hơn, kiểm tra xem _data có bắt đầu bằng hàm “oracleRequest” hay không, qua hàm selector.

Nếu vượt qua các kiểm tra an toàn này, hợp đồng Oracle hiện tại sẽ được gọi qua delegatecall, thực thi hàm oracleRequest.

Tạo và ghi nhận requestId

Trong hàm oracleRequest, các bước sau được thực hiện tuần tự:

• Kết hợp nonce do oracle gửi kèm với địa chỉ người gửi (người yêu cầu) để tạo requestId duy nhất qua hàm băm.
• Kiểm tra trong bản đồ commitment xem requestId đã tồn tại chưa, đảm bảo không trùng lặp.

Sau khi xác minh thành công, thời hạn (expiration) sẽ được thiết lập, và giá trị _payment, _callbackAddress, _callbackFunctionId, expiration sẽ được ghi lại trong commitment. Bước quan trọng nhất là phát ra sự kiện OracleRequest chứa dữ liệu yêu cầu được mã hóa theo định dạng CBOR (Concise Binary Object Representation), giúp dữ liệu nhẹ và hiệu quả hơn.

Phản hồi của node ngoài chuỗi

Kiểm tra và thực thi fulfillOracleRequest

Node Chainlink hoạt động ngoài chuỗi sẽ theo dõi sự kiện OracleRequest. Khi phát hiện, node sẽ thực hiện các bước xác minh quan trọng rồi gửi dữ liệu trở lại blockchain.

• Đầu tiên, xác nhận rằng msg.sender là chủ sở hữu hợp đồng hoặc nằm trong danh sách node được phép (sử dụng onlyAuthorizedNode).
• Tiếp theo, kiểm tra requestId có tồn tại trong commitment và các giá trị liên quan (_payment, _callbackAddress, _callbackFunctionId, expiration) khớp với dữ liệu đã ghi nhận trước đó (isValidRequest).

Nếu qua các kiểm tra này, số token có thể rút ra (drawableTokens) sẽ được cộng vào, đồng thời requestId sẽ bị xóa khỏi commitment. Cuối cùng, kiểm tra xem còn đủ gas tối thiểu (MINIMUM_CONSUMER_GAS_LIMIT) để gọi hàm callback của hợp đồng gốc.

Sau khi tất cả xác minh thành công, hợp đồng của người yêu cầu sẽ nhận được cuộc gọi callback chính thức qua phương thức call, gửi dữ liệu đã lấy về.

Mẫu cài đặt hàm callback

Từ sự kiện OracleRequest, có thể lấy được ID hàm callback (ví dụ: 6A9705B4) hoặc chữ ký hàm tương ứng (ví dụ: chainlinkCallback(bytes32,int256)). Hợp đồng tiêu chuẩn của consumer sẽ cài đặt hàm validateChainlinkCallback để xác thực.

Hàm này kiểm tra xem requestId trong pendingRequests có tồn tại và đúng là yêu cầu từ oracle phù hợp không. Nếu hợp lệ, sẽ phát ra sự kiện ChainlinkFulfilled, sau đó có thể xử lý dữ liệu phản hồi tiếp theo. Bản đồ phản hồi sẽ được cập nhật, và nếu là oracle giá, giá mới sẽ được gán vào currentPrice, kích hoạt các quá trình cập nhật giá tương ứng.

Mẫu cài đặt oracle dự báo giá

Interface Aggregator và feed giá

Các bước trên là toàn bộ quy trình dịch vụ oracle chung. Trong khi đó, oracle dự báo giá của Chainlink cung cấp mô hình đơn giản hơn.

Mỗi cặp giao dịch (ETH/USD, BTC/USD, v.v.) có một feed giá riêng (Aggregator hoặc Proxy của nó là AggregatorProxy). Interface này cung cấp một số phương thức truy vấn chuẩn.

Các phương thức truy vấn chính:

• decimals() - Số chữ số thể hiện độ chính xác của dữ liệu giá (thường là 8 hoặc 18)
• description() - Tên cặp giao dịch (ví dụ: ETH/USD)
• version() - Phiên bản của aggregator hoặc proxy
• getRoundData(_roundId) - Lấy dữ liệu giá theo roundId cụ thể
• latestRoundData() - Lấy dữ liệu giá mới nhất

Thực hành tốt nhất trong cài đặt

Hầu hết các ứng dụng chỉ cần gọi phương thức latestRoundData() để lấy giá mới nhất. Kết quả trả về sẽ chứa dữ liệu giá mới nhất.

Ngoài ra, nhiều ứng dụng dùng giá tính bằng USD để hiển thị. Trong trường hợp này, độ chính xác của cặp USD thường cố định 8 chữ số, không cần điều chỉnh. Nếu các cặp token khác có độ chính xác khác, có thể kiểm tra qua decimals() để xử lý phù hợp.

Như vậy, oracle của Chainlink không chỉ là trung gian dữ liệu đơn thuần mà còn cung cấp các mô hình thực thi phức tạp như oracle dự báo giá, mang lại nền tảng tài chính thực tiễn và đáng tin cậy trong hệ sinh thái blockchain.