Kazakhstan vươn lên vị trí thứ 3 toàn cầu về khai thác Bitcoin, các công ty khai thác của Trung Quốc đang tăng tốc chuyển dịch chiến lược

Kể từ đầu năm nay, một làn sóng chuyển dịch ngành công nghiệp mới đang diễn ra trên thị trường tiền điện tử toàn cầu. Theo dữ liệu theo dõi của Trung tâm Tài chính Phi tập trung của Đại học Cambridge, sức mạnh khai thác Bitcoin của Kazakhstan đã tăng lên vị trí thứ ba toàn cầu vào tháng 4, chiếm thị phần 8,2%, tăng gấp 6 lần so với mức của tháng 9 năm 2019. Sự chuyển đổi này ẩn chứa chiến lược của các doanh nghiệp khai thác lớn hàng đầu của Trung Quốc. Khi các quy định về khai thác tiền điện tử tại Trung Quốc ngày càng thắt chặt, Kazakhstan ở Trung Á đang trở thành điểm nóng mới thu hút các hoạt động khai thác Bitcoin, sau Mỹ.

Mặt trận Tây Á của các ông lớn khai thác: Mở rộng toàn cầu của các doanh nghiệp khai thác hàng đầu Trung Quốc

Các doanh nghiệp khai thác Bitcoin niêm yết hàng đầu của Trung Quốc đang đẩy nhanh việc mở rộng tại Kazakhstan. Bit Mining, dẫn đầu trong lĩnh vực này, đã thực hiện những điều chỉnh quan trọng: chính thức tuyên bố rút khỏi lĩnh vực xổ số của Trung Quốc, chuyển trọng tâm hoạt động sang khai thác Bitcoin ở nước ngoài. Để hỗ trợ chiến lược này, Bit Mining gần đây đã ký hợp đồng mua bán, chi khoảng 6,6 triệu USD để mua 2.500 máy khai thác Bitcoin hiệu suất cao, sau khi triển khai, công suất khai thác tăng thêm 165 PH/s.

Hơn nữa, Bit Mining đã bắt đầu xây dựng quy mô lớn các dự án hạ tầng tại Kazakhstan. Vào tháng 5, công ty đã ký kết thỏa thuận đầu tư có tính ràng buộc pháp lý với các đối tác địa phương, dự kiến sẽ đầu tư 60 triệu nhân dân tệ xây dựng một mỏ khai thác có công suất vận hành 100.000 kW tại Kazakhstan. Sau khi hoàn thành, Bit Mining sẽ sở hữu 80% cổ phần của mỏ khai thác này. Theo thông tin công khai, Bit Mining đã triển khai 3.819 máy khai thác Bitcoin (tổng công suất 172 PH/s) tại trung tâm dữ liệu Kazakhstan, cùng với 4.033 thiết bị (công suất 121 PH/s) đã về đến địa phương và đang chờ vận hành.

Công ty công nghệ niêm yết đầu tiên của Trung Quốc, Canaan, cũng đã có những hành động tích cực. Tháng 6 năm nay, Canaan đã bắt đầu hoạt động khai thác tự doanh tại Kazakhstan, các máy khai thác Avalon đầu tiên đã bắt đầu vận hành. Công ty còn hợp tác với nhiều mỏ khai thác tại Kazakhstan, các loại máy khai thác mới (bao gồm A1166Pro, A1246 và các mẫu khác) đang được vận chuyển đến địa phương. Để nâng cao trải nghiệm dịch vụ, Canaan đã mở tuyến đường trung chuyển Trung Quốc – Kazakhstan riêng biệt. Do thiếu nhân lực kỹ thuật bảo trì tại địa phương, Canaan cũng tuyên bố sẽ mở trung tâm dịch vụ hậu mãi đầu tiên tại Kazakhstan, đây cũng là trung tâm vận hành đầu tiên của họ ngoài Trung Quốc.

Các đối thủ cạnh tranh trước đây cũng đang tái chiến tại thị trường quốc tế. Máy khai thác Antminer S19 Pro của Bitmain sẽ được đặt cọc tại trung tâm dữ liệu 180.000 kW do Enegix vận hành vào ngày 23 tháng 7. Enegix, một trong những công ty khai thác Bitcoin lớn nhất Kazakhstan, đã mở rộng quy mô hoạt động kể từ cuối năm 2020 và hiện là nền tảng quan trọng cho các doanh nghiệp khai thác quốc tế.

Tài nguyên tự nhiên và lợi thế năng lượng: Tại sao Kazakhstan trở thành thiên đường khai thác Bitcoin mới

Kazakhstan nằm ở trung tâm Trung Á, diện tích 2,7 triệu km², là quốc gia nội địa lớn nhất thế giới. Những lợi thế về tài nguyên thiên nhiên của quốc gia này khiến nó trở thành địa điểm lý tưởng để khai thác Bitcoin.

Lợi thế cạnh tranh về chi phí năng lượng: Kazakhstan sở hữu một trong những nguồn than đá phong phú nhất thế giới, cung cấp điện năng dồi dào. Dữ liệu cho thấy, dư thừa điện của quốc gia này đạt 4 triệu kW, trong khi 13 mỏ khai thác Bitcoin quy mô lớn đang hoạt động chỉ tiêu thụ 620.000 kW, còn nhiều tiềm năng phát triển. Về giá điện, các mỏ khai thác tại Kazakhstan có mức khoảng 0,03 USD/kWh (khoảng 0,2 nhân dân tệ), tương đương giá điện trong mùa lũ ở Tứ Xuyên, Trung Quốc, nhưng thấp hơn nhiều so với khu vực Tây Bắc (0,3-0,4 nhân dân tệ). Một số khu vực có chi phí điện thậm chí thấp tới 0,1 nhân dân tệ, khiến ngay cả các máy khai thác hiệu suất thấp cũng có thể tái vận hành. Đáng chú ý, nhiều mỏ khai thác tại Kazakhstan kết nối trực tiếp vào lưới điện quốc gia, ổn định hơn so với các hệ thống độc lập, giá cả cũng minh bạch hơn.

Lợi thế tự nhiên về khí hậu: Vùng phía bắc Kazakhstan có vĩ độ cao, khí hậu tương tự Nga và khu vực Tây Bắc Trung Quốc, môi trường lạnh rõ rệt giúp giảm chi phí làm mát cho hoạt động khai thác. Ví dụ, thành phố Ekibastuz phía bắc, mùa hè nóng nhất cũng hiếm khi vượt quá 28°C, tạo điều kiện lý tưởng cho hoạt động khai thác Bitcoin.

Hạ tầng hoàn chỉnh hỗ trợ: Trung tâm Tài chính Quốc tế Astana (AIFC) tại Nur-Sultan đã trở thành trung tâm tài chính quan trọng nhất Trung Á. Trung tâm này cung cấp các dịch vụ như visa thuận tiện, ưu đãi thuế, tư vấn pháp lý cho các doanh nghiệp khai thác Bitcoin đăng ký tại đây. Các ông lớn ngành như Bitfury, Powerry đã thành lập trung tâm vận hành tại đây. Dữ liệu của Bộ Đầu tư AIFC cho thấy, Kazakhstan đã xây dựng 116 cơ sở năng lượng tái tạo, tổng công suất 1,68 triệu kW, chiếm 3% tổng sản lượng điện. Không bị ảnh hưởng bởi chi phí vận chuyển điện, phần lớn năng lượng xanh này được cung cấp trực tiếp cho ngành khai thác. Các nhà thầu có kinh nghiệm địa phương có thể hoàn thành xây dựng mỏ khai thác trong vòng 3-4 tuần.

Ngoài ra, AIFC còn đang xây dựng trung tâm giao dịch offshore nhân dân tệ tại Nur-Sultan, giúp các doanh nghiệp khai thác không cần phải đổi ngoại tệ khi vay vốn trong nước, giảm đáng kể chi phí tài chính.

Chính sách ưu đãi và thiết kế thể chế: Bản đồ mới của hợp pháp hóa khai thác Bitcoin

Về mặt chính sách, chính phủ Kazakhstan đã xác định rõ blockchain là động lực trung tâm của chuyển đổi số quốc gia, và thúc đẩy sự phát triển của khai thác Bitcoin trong khung pháp lý. Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev đã từng công khai gọi tiền điện tử là “đổi mới tuyệt đối”, và thúc đẩy xây dựng thể chế liên quan.

Thiết kế khung thuế: Trước sự phát triển nhanh chóng của ngành khai thác Bitcoin tại Kazakhstan, Tổng thống đã ký ban hành luật thuế mới vào tháng 6, quy định về việc đánh thuế ngành công nghiệp tiêu thụ năng lượng này. Luật có hiệu lực chính thức từ ngày 1/1/2022. Theo quy định mới, mỗi kWh tiêu thụ sẽ bị đánh thêm phí 1 tenge (khoảng 0,0024 USD). Các đối tượng nộp thuế bao gồm các pháp nhân và cá nhân tham gia khai thác Bitcoin, khai báo hàng quý, gửi báo cáo kết quả khai thác trực tiếp tới Ủy ban An ninh Thông tin của Bộ Phát triển số Kazakhstan.

Đổi mới thể chế về hạ tầng và dịch vụ: Bộ Phát triển số Kazakhstan đang phối hợp với AIFC và Hiệp hội Blockchain xây dựng quy định pháp luật về ngành tiền điện tử và tiêu chuẩn công nghệ blockchain. Ngân hàng trung ương Kazakhstan cũng đang chuẩn bị thử nghiệm tiền tệ kỹ thuật số của ngân hàng trung ương. Hiện tại, khu công nghệ thông tin của AIFC cung cấp ưu đãi thuế cho các doanh nghiệp khai thác Bitcoin — trước khi luật thuế mới có hiệu lực, các doanh nghiệp này chỉ cần nộp 1% doanh thu hàng năm của trung tâm dữ liệu như phí sử dụng, không phải chịu các loại thuế khác.

Thí điểm hệ thống ngân hàng mở: Ngày 27/7, AIFC công bố bắt đầu thử nghiệm tài khoản ngân hàng tiền điện tử trong vòng một năm. Mục tiêu của thử nghiệm là đánh giá đặc tính rủi ro và lợi ích của tài sản kỹ thuật số, tích lũy kinh nghiệm cho các chính sách dài hạn. Theo dự kiến của Hiệp hội ngành blockchain và trung tâm dữ liệu Kazakhstan, các sàn giao dịch tiền điện tử đăng ký tại AIFC sẽ sớm hợp tác với các ngân hàng địa phương. Khi đó, nhà đầu tư chỉ cần mở tài khoản ngân hàng hợp pháp tại AIFC để thực hiện chuyển khoản, mua Bitcoin trực tiếp. Các thợ mỏ còn có thể chuyển thu nhập khai thác sang tài khoản bằng tiền pháp định, ngân hàng đóng vai trò trung gian, giúp tránh các quy trình đổi ngoại tệ phức tạp.

Người điều phối quan hệ chính phủ của Hiệp hội ngành blockchain và trung tâm dữ liệu Kazakhstan, ông Sergei Putra, cho biết, quy mô thị trường tiền điện tử toàn cầu rất lớn, ngay cả khi Kazakhstan chiếm 1% thị phần, dòng vốn đầu tư chảy vào quốc gia này qua các hình thức thuế, việc làm và lương thưởng cuối cùng cũng sẽ mang lại lợi ích kinh tế lớn cho địa phương. Đối với quá trình chuyển đổi và nâng cấp nền kinh tế dựa vào tài nguyên, ngành khai thác Bitcoin đã trở thành lựa chọn chiến lược không thể tránh khỏi của Kazakhstan.