Từ Bảo vệ Đế quốc đến Người làm vườn bình thường: Sự biến đổi đáng chú ý của Zaifeng

Khi Bắc Kinh thất thủ vào tay lực lượng giải phóng năm 1949, Zaifeng đã có một hành động gây chú ý. Tập hợp gia đình tại Tử Cấm Thành của Hoàng tử Chun, ông bắt đầu một điều mà cách đây vài thập kỷ còn không thể nghĩ tới—ông bãi bỏ các nghi lễ phân cấp cứng nhắc đã định hình cuộc sống quý tộc và đề xuất các thành viên trong gia đình gọi nhau đơn giản là “đồng chí.” Hành động này đã báo hiệu một sự thay đổi sâu sắc trong tư duy. Một năm sau, khi đối mặt với quyết định bán căn nhà rộng lớn 40 mẫu đất, Zaifeng đã thể hiện rõ nét niềm tin của mình. Các nhà mua nước ngoài đề nghị 200.000 USD, một số tiền khổng lồ có thể đảm bảo sự giàu có cho nhiều thế hệ. Tuy nhiên, ông từ chối không do dự. Thay vào đó, ông chuyển nhượng tài sản cho Trường Cao đẳng Công nghiệp Quốc gia, tin rằng việc biến nơi đây thành một trung tâm giáo dục mang ý nghĩa lớn hơn nhiều so với việc để nó trở thành một căn nhà riêng tư của nước ngoài hoặc chỉ còn là một di tích rỗng tuếch của quá khứ.

Trọng lượng của quyền lực: Gánh nặng của Zaifeng với vai trò Thái tử Phụ chính

Sự nổi bật ban đầu của Zaifeng không thể tách rời khỏi sự suy tàn của nhà Thanh. Ở tuổi 25, ông đã đảm nhận trách nhiệm lớn lao của một Thái tử Phụ chính với danh hiệu Bảo vệ Hoàng đế—vai trò đẩy ông vào trung tâm của một đế chế đang trong giai đoạn suy tàn. Những đêm của ông tràn ngập việc xem xét các tài liệu nhà nước trong khi chống chọi với những thử thách không ngừng: các âm mưu nội bộ trong triều đình và áp lực từ các cường quốc đế quốc bao vây quốc gia. Những năm tháng đó là những năm tháng gian khổ không ngừng nghỉ, thử thách không chỉ khả năng hành chính của ông mà còn cả ý chí đạo đức của ông.

Kiên định vững vàng: Chính trực không lay chuyển của Zaifeng

Cách mạng Tân Hợi năm 1911 trở thành bước ngoặt. Khi trật tự cũ sụp đổ, Zaifeng đã có một bước ngoặt quyết định, từ chức và cảm thấy nhẹ nhõm sâu sắc khi rút lui khỏi chính trường. Ông sẽ không bao giờ nhắc đến chính trị nữa. Sự rút lui này, nghịch lý thay, trở thành sức mạnh lớn nhất của ông—cho phép ông giữ gìn phẩm giá cá nhân và niềm tự hào quốc gia qua những thập kỷ hỗn loạn sau đó.

Quan điểm nguyên tắc này bị thử thách gay gắt nhất vào năm 1934 khi Zaifeng đến Mãn Châu Quốc. Các kẻ thống trị Nhật Bản, mong muốn thao túng di sản của nhà Thanh, đã đề nghị ông các vị trí danh giá và khoản trợ cấp hàng tháng xa xỉ tổng cộng 10.000 nhân dân tệ. Họ lợi dụng thân phận bù nhìn bi thảm của con trai ông, Puyi, để tăng áp lực. Tuy nhiên, Zaifeng vẫn không lay chuyển. Ông từ chối mọi đề nghị, từ chối bất kỳ thỏa thuận nào có thể làm tổn hại chủ quyền quốc gia, và ngay lập tức trở về Bắc Kinh. Sau này, khi khó khăn tài chính buộc ông phải cầm cố những cổ vật quý giá chỉ để tồn tại, ông chưa từng ký kết bất kỳ hiệp ước hay thỏa thuận nào để đổi lấy lợi ích của đất nước hoặc uy tín đạo đức của chính mình.

Một cuộc đời tái sinh: Sự biến đổi âm thầm của Zaifeng

Sau khi Bắc Kinh giải phóng, trong khi phần lớn giới quý tộc cũ sống trong lo lắng và bất định, Zaifeng nhận ra sự xuất hiện của một “trật tự mới” trong chính sách của quốc gia mới nổi lên. Ông chọn chiến lược thích nghi duyên dáng: một nửa số tiền bán nhà hỗ trợ các con tự lập, trong khi nửa còn lại mua một căn nhà nhỏ trong khu phố cổ Đông Thành. Ở đó, dưới tên giả Jin Jingyun, hàng xóm nghĩ ông chỉ là một thầy giáo về hưu—một sự mờ nhạt hoàn hảo cho một cựu hoàng tử. Đáng chú ý, từ năm 1947, Zaifeng đã thành lập Trường Tiểu học Jingye trong khuôn viên nhà, góp phần bằng quả địa cầu quý giá và bộ sưu tập thực vật, động vật của mình để làm công cụ giáo dục cho thế hệ tiếp theo.

Danh dự của sự bình thường: Những năm cuối đời của Zaifeng

Những năm cuối của Zaifeng mang lại cho ông điều quý giá mà ít người quyền lực nào có được—sự bình yên chân chính. Buổi sáng, ông dành thời gian chăm sóc hoa cúc, tay chôn trong đất với niềm vui chân thành. Buổi chiều, ông say mê đọc các tác phẩm cổ điển như “Bản Kinh Thư” hoặc ngân nga các giai điệu của Kịch Kim Cương từ đài phát thanh. Trong những khoảnh khắc rảnh rỗi, ông cầm cháu trai trong lòng, nhìn qua kính viễn vọng vào vũ trụ vô tận—những cử chỉ đơn giản nhưng thể hiện một tự do tâm linh sâu sắc. Hoàng tử từng đứng không cúi đầu trước Hoàng đế Đức đã cuối cùng đã thực hiện được ước mơ chân chính của mình: sống như một người bình thường, không nổi bật và bình yên.

Ngày 3 tháng 2 năm 1951, Zaifeng qua đời ở tuổi 68. Tang lễ của ông mang tính giản dị, không phô trương hay lễ nghi. Bia đá tại Nghĩa trang Phúc Điền chỉ ghi tên ông và các ngày sinh, mất—sạch sẽ và không trang trí. Sự giản dị cuối cùng này không phải là tình cờ; nó phản ánh tầm nhìn mà ông đã nuôi dưỡng suốt những năm tháng cuối đời đầy ấn tượng. Cuộc đời của Zaifeng cuối cùng trở thành một minh chứng cho một người đã từ chối sự tha hóa của quyền lực và tìm thấy phẩm giá chân chính trong việc chọn sống bình đẳng cùng người thường.