Chiến lược của Ethereum có đang chuyển hướng? Sự thay đổi ưu tiên sang Rollup đang gây xáo trộn, mạng chính ETH một lần nữa trở thành động lực trung tâm của hệ sinh thái blockchain.

Ethereum, đã kiên trì theo hướng mở rộng quy mô “Rollup ưu tiên” trong thời gian dài, đang đối mặt với một cuộc suy nghĩ chiến lược quan trọng vào năm 2026. Khi hiệu suất của mạng chính liên tục được nâng cao, quá trình phi tập trung hóa Layer 2 chậm lại và cấu trúc niềm tin xuất hiện sự phân hóa, các mạng lưới lớp hai vốn được xem là “phân mảnh thương hiệu” đang dần biến đổi thành một nhóm các hệ thống độc lập có các rủi ro và vị trí khác nhau.

Trong chương trình Unchained gần đây, Austin Griffith và Karl Floersch đã chỉ ra rằng, Vitalik Buterin đã thừa nhận rằng Layer 2 không còn chỉ là công cụ mở rộng quy mô nữa. Trước hết, bằng cách nâng cao giới hạn gas và liên tục nâng cấp, khả năng xử lý của mạng chính Ethereum đã được cải thiện rõ rệt, tốc độ giảm phí giao dịch vượt ngoài dự đoán, làm giảm sự phụ thuộc vào việc giảm phí của các mạng Layer 2. Thứ hai, một số Layer 2 do áp lực từ quy định và thương mại đã chậm lại quá trình phi tập trung hóa, lệch khỏi tầm nhìn ban đầu “kế thừa mô hình niềm tin của Ethereum”. Thứ ba, hiện nay các mạng Layer 2 thể hiện trạng thái đa cấp về an ninh và quản trị, có mạng phụ thuộc chặt chẽ vào Ethereum, có mạng còn giống như các nền tảng độc lập.

Sự thay đổi này khiến Layer 2 đối mặt với “khủng hoảng danh tính”. Karl Floersch cho rằng, điều cốt yếu là chúng có chỉ đơn thuần là mở rộng mạng hay đã phát triển thành các hệ thống có văn hóa và giá trị riêng của mình. Lấy Optimism làm ví dụ, ban đầu được định vị là mở rộng của Ethereum, nay đã dần hình thành hệ sinh thái độc lập, chỉ dựa vào “nhanh hơn, rẻ hơn” thì không đủ để duy trì sức hút lâu dài.

Trong khi đó, tầm quan trọng của mạng chính Ethereum lại nổi bật trở lại. Phí giao dịch liên tục giảm, tính an toàn vẫn dẫn đầu, cộng thêm sự gia tăng các ứng dụng liên quan trí tuệ nhân tạo, khiến các nhà phát triển sẵn sàng quay trở lại Layer 1 để triển khai các hoạt động cốt lõi. Dữ liệu cho thấy, mặc dù lượng sử dụng Layer 2 vẫn cao, nhưng quy mô tài sản được bảo vệ bởi an ninh của mạng chính lại đang giảm, cho thấy vai trò của nó đang chuyển từ “trung tâm giá trị” sang “nền tảng thực thi”.

Trong bối cảnh này, Ethereum đang định nghĩa lại phân công nhiệm vụ giữa Layer 1 và Layer 2. Mạng chính dần trở lại là điểm neo của niềm tin và giá trị, trong khi các mạng Layer 2 cần chứng minh vai trò của mình trong chu kỳ mới bằng cách xác định rõ các ứng dụng và giá trị lâu dài.