Thế hệ Gen Z nghĩ rằng AI đang làm thối rữa não của họ, nhưng không thể ngừng sử dụng nó: Khảo sát

Tóm tắt ngắn gọn

• Một nghiên cứu của Gallup cho thấy Gen Z sử dụng AI nhiều hơn nhưng lại tin tưởng nó ít hơn.
• Nỗi sợ suy giảm nhận thức và sự phụ thuộc đã tăng lên trong giới trẻ.
• Lo âu tại nơi làm việc gia tăng khi AI đe dọa các công việc.

Gen Z ngày càng ghét AI, nhưng họ cũng không thể ngừng sử dụng nó, theo một khảo sát Gallup mới được công bố trong tuần này. Cuộc khảo sát, được thực hiện từ ngày 24 tháng 2 đến ngày 4 tháng 3 bởi Walton Family Foundation, GSV Ventures và Gallup, đã thăm dò 1,572 người Mỹ trong độ tuổi từ 14 đến 29. Khoảng 51% vẫn sử dụng AI tạo sinh ít nhất mỗi tuần—tăng 4% so với năm ngoái. Việc sử dụng AI ở GenZ đang tăng, nhưng sự hào hứng lại đang giảm.

Sự phấn khích về AI giảm 14 điểm phần trăm xuống chỉ còn 22%. Sự lạc quan giảm 9 điểm xuống 18%. Cơn giận tăng 9 điểm lên 31%. Đây không phải là những thay đổi nhỏ.

Nguồn: Gallup

Và cảm xúc tiêu cực này còn lan sang cả những người dùng “nặng đô” hơn. Trong số những Gen Zers sử dụng AI mỗi ngày, mức phấn khích giảm 18 điểm theo năm. “Trong hầu hết các trường hợp này, Gen Zers ngày càng trở nên hoài nghi hơn, ngày càng tiêu cực hơn—từ một trạng thái mà ngay cả năm ngoái họ cũng không đặc biệt tích cực về điều đó,” Zach Hrynowski, một nhà nghiên cứu giáo dục cấp cao tại Gallup, cho biết. Tám trên mười Gen Zers tin rằng việc dựa vào AI để làm việc nhanh hơn có khả năng sẽ khiến việc học trong tương lai trở nên khó khăn hơn, cho thấy nỗi sợ hãi khi trở nên phụ thuộc vào một công cụ làm họ kém hơn về những việc mà nó giúp họ làm. Vấn đề này đã từng được nghiên cứu trước đây. Các nhà khoa học đã lên tiếng về việc AI có khiến bạn kém thông minh hơn hay không vào năm 2024, và kết luận thật sự không dễ chịu: Việc phụ thuộc quá mức vào các công cụ như ChatGPT đã được liên hệ với sự trì hoãn và suy giảm trí nhớ ở học sinh.

Ngoài nỗi lo về kỹ năng nhận thức suy giảm, người dùng cũng lo lắng về việc AI sẽ ảnh hưởng đến sự sáng tạo của họ. Chỉ 31% người được hỏi thuộc Gen Z tin rằng AI giúp họ đưa ra ý tưởng mới, giảm từ 42% năm ngoái. Chỉ 37% tin tưởng nó về thông tin chính xác, giảm từ 43%. Điều này phù hợp với một nghiên cứu riêng cho thấy AI tạo sinh làm giảm tính nguyên bản, vừa thúc đẩy đầu ra cá nhân nhưng lại thu hẹp sự đa dạng của công việc sáng tạo nói chung.  Sự hoài nghi ở nơi làm việc còn rõ nét hơn. Gần một nửa Gen Zers đang đi làm—48%—hiện cho rằng rủi ro của AI lớn hơn lợi ích của nó trong công việc, tăng 11 điểm so với năm ngoái. Chỉ 15% coi AI là một điều tích cực ròng cho sự nghiệp của họ. Ít hơn 20% sẽ chọn AI thay vì một con người cho các dịch vụ như dạy kèm, tư vấn tài chính hoặc hỗ trợ khách hàng. Niềm tin vào công việc được hỗ trợ bởi AI ở mức 28%, so với 69% dành cho đầu ra hoàn toàn do con người tạo ra. Một phần của điều này là nỗi sợ hãi mang tính hợp lý, xét vì AI đã và đang thay thế các công việc cổ cồn nhanh hơn hầu hết những gì đã được dự đoán, và Gen Z đang chứng kiến điều đó khi họ bước vào lực lượng lao động. Sydney Gill, 19 tuổi, là sinh viên năm nhất tại Rice University, nói với New York Times: “Tôi có cảm giác rằng bất cứ điều gì tôi hứng thú đều có khả năng sẽ bị thay thế, kể cả trong vài năm tới.” Một nghiên cứu Gallup khác cho thấy 42% sinh viên theo học cử nhân đã cân nhắc lại chuyên ngành của họ vì AI. Gần ba phần tư các trường K-12 hiện đã có chính sách về AI—tăng 23 điểm trong chỉ một năm—nhưng thêm nhiều quy định lại không tạo ra thêm niềm tin. Nếu có, chúng còn làm cố định hơn cảm giác về gian lận học thuật: 41% học sinh tin rằng đa số bạn cùng lớp của họ đang sử dụng AI cho việc học khi họ không được phép. “Điều chúng ta thấy trong dữ liệu là một thế hệ nhận ra tính hữu ích của AI nhưng ngày càng lo ngại về tác động dài hạn của nó đối với việc học, niềm tin và sự sẵn sàng cho sự nghiệp,” Stephanie Marken, đối tác cấp cao tại Gallup, cho biết. “Sự hoài nghi ngày càng tăng của họ cho thấy cần có sự tích hợp thận trọng hơn các công cụ này trong cả môi trường học đường và nơi làm việc.” Gen Z lẽ ra phải là “bằng chứng khái niệm” của AI—thế hệ sinh ra vốn đã bản địa với các công cụ số đến mức việc chấp nhận sẽ liền mạch và sự hào hứng sẽ tự duy trì. Thế nhưng, dữ liệu lại cho thấy một nhóm người dùng AI chủ yếu vì bất đắc dĩ, ngày càng không tin vào những gì nó tạo ra, và lo lắng rằng lối tắt đó đang làm họ kém hơn trong ván dài. Ngay cả các nhà khoa học ưu tú cũng đã bắt đầu thừa nhận rằng AI hiện làm phần lớn công việc suy nghĩ của họ—và có lẽ điều đó giải thích vì sao Gen Z, khi chứng kiến điều này diễn ra, lại không thực sự được trấn an.